Antrenörle çocuk sporcu yalnız kalmamalı
Editör: İsa Kethüda
Son Güncelleme /
Sporda özellikle de bireysel sporda çocuk istismarına karşı önemli bir uyarı geldi. Bilgi Üniversitesi öğretim üyelerinden Dr İlknur Hacısoftaoğlu, "Çocuğun yetişkinle izole bir ortamda yalnız kalmaması gerekir" dedi.
- Haberin Kaynağı:
- Ajansspor
Ajansspor-HABER
Türkiye'de sporda çocuklara yönelik hak ihlalleri görmezden geliniyor. Özellikle de istismara dair konuların kapısı bile pek açılmaz. Fatih Terim, A Milli Takım'ın başındayken altyapılarda çocuk sporcuların istismarına dair bir çalışma yapmış ama devamı gelmemişti. İstanbul Bilgi Üniversitesi Spor Yöneticiliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi İlknur Hacısoftaoğlu ve Çocuk Çalışmaları Birimi Koordinatörü Gözde Durmuş, spordaki çocuk hakkı ihlallerine dikkat çeken iki bilik insanı.
Spor yapmak Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin 31. maddesine göre her çocuğun hakkı. Taraf Devletler çocuğun dinlenme, boş zaman değerlendirme, oynama ve yaşına uygun eğlence (etkinliklerinde) bulunma ve kültürel ve sanatsal yaşama serbestçe katılma hakkını tanırlar. Çocukların spora özgü farklı ihmal ve istismar biçimleriyle de karşılaşabildiklerini belirten iki akademisyen, spor alanında çocuğun iyi olma halinin sağlanabilmesi için tüm paydaşların dâhil olduğu bir çocuk koruma sisteminin kurulması gerektiğine dikkati çekti.
Hacısoftaoğlu, öncelikle güvenlik önlemleri alınması gerektiğine vurgu yaparak, "Maçlar ve antrenmanlar sırasında çocukların kullanması gereken kask veya dizlik gibi güvenlik ekipmanlarının temininden spor salonunda uygun hava sıcaklığının sağlanmasına, tuvaletlerin hijyenine, soyunma odalarında mahremiyetin korunmasına kadar her alanda gerekli önlemler alınarak çocuğun güvenliğini sağlamak yetişkinlerin yükümlülüğü" dedi.
Sporda fiziksel istismarın yaşanabildiğini kaydeden Hacısoftaoğlu, "Sporda başarı kazanmanın mottosu olarak 'acı yoksa kazanmak yok' anlayışı sıklıkla karşımıza çıkıyor. Oysa çocukların acı çekmeden, spordan keyif alarak bu alana katılabilmelerini sağlayabilmemiz gerekiyor. Çocuğun yaşına uygun olmayan antrenman programlarına dâhil edilerek, gelişiminin engellenmesi, oyun sırasında yaralanmasına rağmen oyuna devam ettirilmesi, fiziksel gelişimine uygun olmayan yaşından büyük takımlarda oynatılması, çocuklara antrenman sırasında bir alet fırlatmak veya fiziksel şiddet uygulamak bu istismar biçimine örnek verilebilir" dedi.
Türkiye'de zorlamayla başarı arasında bağlantı kurulduğunu vurgulayan Hacısoftaoğlu, "Türkiye'nin spor kültüründe ne yazık ki çocuk ne kadar zorlanırsa o kadar başarılı olur anlayışı çok yaygın. Özellikle antrenörlerde çocuğa bağırmanın, ona kötü davranmanın onun spor alanındaki başarısını artıracağı yaklaşımıyla çok sık karşılaşıyoruz. Tüm bu davranışlar çocuğa karşı bir motivasyon aracı olarak kullanılsa da duygusal istismar anlamına geliyor" dedi.
Özellikle bireysel sporlarda antrenörle sporcu çocuk arasında olması gereken mesafenin ihlal edildiğini anlatan Hacısoftaoğlu, "Çocuğun başarısını engelleyecek olsa dahi, bir şekilde antrenöre bağlı olma durumu devam edebiliyor. Mutlaka yetişkin ve çocuk arasında olması gereken mesafenin korunması gerekiyor" dedi.
Hacısoftaoğlu, çocuk sporculara karşı yapılan cinsel taciz ve istismarı konusunda alınması gereken önlemlere de değindi. Hacısoftaoğlu, "Çocukların özellikle bireysel sporlarda yetişkinle birebir çalışması gerekiyor. Böyle durumlarda çocuğun yetişkinle izole bir ortamda yalnız kalmaması, mutlaka başkaları tarafından da görülebilir ortamlarda çalışması gerekiyor. Sporun beden merkezli oluşu, antrenörün çocukla bedensel temas kurmasını gerektiriyor. Burada davranış kodlarının spora özel olarak düzenlenmesi, tüm yetişkinlerin ve çocuğun bundan haberdar olması çok önemli" dedi.
Harekete geçme konusunda çocuğun beyanının esas olması gerektiğini kaydeden Hacısoftaoğlu, "Herhangi bir sorun yaşandığında çocuğun beyanı bizi harekete geçirmeli. Yani beyana bağlı olarak soruşturmayı başlatmalıyız" dedi. Hacısoftaoğlu, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı'nın çocuk koruma ilkelerinin yürürlüğe girmesi ve bu alanın çocuklar için güvenli bir alan olarak kurulması için gerekli politikaları hayata geçirmesi gerektiğini de belirtti.
Bilgi Çocuk Çalışmaları Birimi Koordinatörü Gözde Durmuş da müdahalenin genelde ihmalden sonra gerçekleştiğinin altını çizerek şunları söyledi: "Çocuğa yönelik ihmal ve istismar davranışları yaşandıktan sonra müdahale ediyoruz. Oysaki bunlar yaşanmadan önce çocuğun güvenliğini ve iyi olma halini sağlayacak her türlü düzenlemenin yapılması gerekiyor. Bunun için her şeyden önce mevcut algıyı dönüştürmek gerekiyor. Çocukla teması olan herkesin bu konuda bilinçli olması gerekiyor" dedi.
